Participatie “lukt” in het ene project prima, maar loopt in het andere stroef. De aanpak verschilt per team of collega. Kennis zit in hoofden. En achteraf blijft de twijfel: was dit proces eigenlijk goed?
Zolang participatie niet is geborgd, blijft kwaliteit toeval
Dat was de kern van de workshop Borging van participatie die we in december organiseerden. Niet nog een nieuwe aanpak voor een los project, maar een fundamentele vraag: hoe zorg je dat participatie niet afhankelijk is van individuele ervaring, maar van organisatiekwaliteit?
Waarom borging nodig is
Veel organisaties willen “meer en beter” participeren. Tegelijk zien we grote verschillen in kwaliteit. Het succes hangt vaak af van wie het oppakt. Zoals een deelnemer het treffend zei:
Er is geen eenduidig begrip van participatie en wat je ervan kunt verwachten.
Zolang kennis en routines niet zijn vastgelegd, zijn ze lastig overdraagbaar. Nieuwe collega’s moeten het wiel opnieuw uitvinden. Opschalen wordt ingewikkeld. En leren van eerdere processen gebeurt vooral impliciet, als het al gebeurt.
Waar zitten we in de Relevant Gesprek® methodiek?
In de Relevant Gesprek® methodiek werken we op drie niveaus: gesprek, vraagstuk én organisatie. In deze workshop zaten we nadrukkelijk op dat laatste niveau. De vraag was niet: hoe voer je een goed gesprek? maar: wat moet je als organisatie op orde hebben zodat goede gesprekken steeds opnieuw ontstaan?
Daarvoor gebruiken we het Borgingshuis Participatie.
Het Borgingshuis Participatie
Het Borgingshuis helpt om participatie te ordenen langs twee assen:
- drie niveaus: organisatie, vraagstuk en gesprek
- drie rollen: bestuur, managers en adviseurs
Door die combinatie wordt zichtbaar waar knelpunten echt zitten. Niet zelden blijkt dat “meer training” of “beter beleid” alleen onvoldoende is. Borging vraagt óók om inrichting, werkprocessen, tools, rolhelderheid en samenwerking.
Bestuur: ambitie en kaders
Bij bestuur gaat het om richting geven. Op organisatieniveau door het vastleggen van ambitie en uitgangspunten in een participatievisie of -beleid. Op vraagstukniveau door het formuleren van heldere kaders: wat ligt vast, waar is ruimte, en waar wordt uiteindelijk beslist?
Goede kaders geven houvast vooraf én maken het mogelijk om achteraf te beoordelen of het proces zorgvuldig en navolgbaar was.
Managers: ruimte en organisatie
Managers maken borging praktisch. Zij zorgen voor tijd, capaciteit en budget. Voor ondersteuning en tooling. En voor het opnemen van participatie in reguliere werkprocessen. In de workshop was dit een herkenbaar knelpunt. Ambities zijn vaak hoog, maar niet georganiseerd.
We willen wel, maar we hebben het niet geregeld.
Zonder inrichting wordt participatie al snel een extra belasting in plaats van een normaal onderdeel van het werk.
Adviseurs: uitvoering en opvolging
Adviseurs vertalen kaders naar concrete participatieprocessen. Ze organiseren gesprekken, duiden opbrengsten en zorgen voor terugkoppeling. Juist die opvolging bleek cruciaal.
Het gesprek lukt vaak wel, maar het zit ’m in wat je daarna doet.
Een eenduidige werkwijze en vaste procesproducten maken het mogelijk om over te nemen, te leren en te verbeteren.
Conclusie
Borging betekent professionaliseren. Zorgen dat participatie niet afhankelijk is van wie toevallig aan tafel zit, maar van hoe je het als organisatie hebt ingericht. Het Borgingshuis Participatie maakt rollen, keuzes en verbeterpunten concreet en helpt om stap voor stap te leren.
👉 Gratis webinar Borgen van Participatie
📅 Donderdag 22 januari 2026
🕙 10:00 – 11:00 uur
📍 Online via Teams
Wil je kennismaken met het Borgingshuis Participatie en zien hoe je dit toepast in je eigen organisatie? Meld je dan aan voor het gratis webinar.
Schrijf je in voor de Relevant Gesprek® Nieuwsbrief. Als abonnee krijg je 15% korting op je deelname aan workshops, trainingen en programma's. Na je aanmelding voor de nieuwsbrief zie je meteen de kortingscode. Je code is direct geldig!
