Participatiebox

De vraagwijzer helpt je in sleutel 2 bij het formuleren van een scherpe participatievraag.

Vanuit het principe de vraag stuurt het antwoord levert elke vraagrichting andere input op. Een goede participatievraag helpt je op te halen wat nodig is voor het eindresultaat én maakt duidelijk hoe deelnemers hun inbreng kunnen terugzien.

We onderscheiden zeven vraagrichtingen: inventariseren, creëren, verdiepen, waarderen, prioriteren en kiezen. Toetsen kan in elke stap worden gebruikt om te checken of iets klopt, compleet en begrijpelijk is.

Wat is jouw participatievraag? Gebruik de voorbeeldvragen als inspiratie en formuleer de participatievraag die past bij jouw vraagstuk.

Kernvraag

Wat speelt er volgens u?

Toelichting

Inventariserende en verkennende vragen helpen om een breed beeld te krijgen

van wat er speelt. Vanuit het principe de vraag stuurt het antwoord leveren

deze vragen vooral open input op: ervaringen, signalen, zorgen, aandachtspunten

en perspectieven die anders mogelijk buiten beeld blijven. Ze helpen om het

vraagstuk beter te begrijpen voordat je naar oplossingen of keuzes toewerkt.

Voorbeeldvragen

Wat speelt er volgens u rondom dit onderwerp? Wat merkt u in uw dagelijks

leven van deze situatie? Welke zorgen of knelpunten ervaart u? Wat gaat er

volgens u al goed? Wat mogen we niet over het hoofd zien? Welke punten

moeten we volgens u zeker meenemen?

Kernvraag

Hoe kunnen we dit samen beter maken?

Toelichting

Creërende vragen helpen om samen oplossingen en ontwerpen vorm te geven. Vanuit het principe de vraag stuurt het antwoord leveren deze vragen vooral ontwerpende en oplossingsgerichte input op. Ze nodigen mensen uit om mee te denken over wat mogelijk is, hoe iets beter kan en hoe een voorstel, plan of ontwerp concreet vorm kan krijgen.

Voorbeeldvragen

Welke ideeën heeft u om dit te verbeteren? Hoe zou u dit aanpakken als u het voor het zeggen had? Hoe zou een goed ontwerp er volgens u uitzien? Hoe kunnen we dit zo vormgeven dat het goed werkt in de praktijk? Stel dat alles mogelijk is, wat zou u dan ontwerpen?

Kernvraag

Waarom is dit voor u belangrijk?

Toelichting

Verdiepende vragen helpen om beter te begrijpen wat mensen bedoelen, belangrijk vinden en ervaren. Vanuit het principe de vraag stuurt het antwoord leveren deze vragen vooral inzicht op in achterliggende motieven, zorgen, belangen en afwegingen. Ze helpen om verder te kijken dan de eerste reactie en scherper te krijgen wat er echt speelt.

Voorbeeldvragen

Waarom is dit voor u belangrijk? Wat maakt dat u hier zo naar kijkt? Welke persoonlijke of praktische ervaringen spelen hierbij mee? Waar zit voor u de belangrijkste zorg of twijfel? Wat zou voor u een goede uitkomst zijn? Wat zit er voor u achter deze wens of zorg?

Kernvraag

Hoe waardeert u deze optie?

Toelichting

Waarderende vragen helpen om scherp te krijgen hoe mensen een optie, oplossing of voorstel beoordelen. Vanuit het principe de vraag stuurt het antwoord leveren deze vragen vooral oordelen met onderbouwing op: wat vinden mensen sterk, zwak, passend, wenselijk, haalbaar of effectief?

Voorbeeldvragen

Hoe beoordeelt u deze oplossing? Wat vindt u sterk/minder sterk aan deze optie? Hoe passend vindt u deze oplossing voor de situatie? In hoeverre draagt deze maatregel bij aan het doel? Hoe haalbaar vindt u deze oplossing in de praktijk? Wat maakt deze oplossing wel of niet acceptabel voor u? Welk cijfer zou u deze optie geven, en waarom?

Kernvraag

Wat heeft voor u de hoogste prioriteit?

Toelichting

Prioriterende vragen helpen om scherp te krijgen wat volgens mensen het belangrijkst, meest urgent of meest kansrijk is. Vanuit het principe de vraag stuurt het antwoord leveren deze vragen vooral rangorde, voorkeuren en focus op: wat moet eerst, wat verdient aandacht en wat kan wachten?

Voorbeeldvragen

Welke oplossingen hebben voor u de hoogste prioriteit? Wat zou volgens u als eerste moeten gebeuren? Welke maatregel is het meest urgent? Welke 3 opties verdienen volgens u voorrang? Waar moet volgens u de meeste aandacht naartoe? Wat kan wachten en wat niet? Als er maar één ding kan worden opgepakt, wat zou dat dan zijn?

Kernvraag

Welke optie heeft uw voorkeur?

Toelichting

Kiezende vragen helpen om toe te werken naar een duidelijke voorkeur, richting of keuze. Vanuit het principe de vraag stuurt het antwoord leveren deze vragen vooral besluitgerichte input op: waar mensen voor kiezen en waar zij mee verder willen. Let wel: de uitkomst wordt niet automatisch één-op-één overgenomen; dat hangt af van de afgesproken ruimte van invloed: raadplegen, adviseren, coproduceren of meebeslissen.

Voorbeeldvragen

Welke optie heeft uw voorkeur? Voor welke oplossing zou u kiezen? Welke richting vindt u het meest geschikt? Welke optie moet volgens u worden uitgewerkt? Waar zou u uiteindelijk voor gaan?

Kernvraag

Klopt dit volgens u?

Toelichting

Toetsende vragen helpen om te checken of input, een voorstel of uitwerking klopt, compleet en begrijpelijk is. Vanuit het principe de vraag stuurt het antwoord leveren deze vragen vooral bevestiging, correcties en aanvullingen op. Je kunt eerdere input terugleggen, maar ook een eigen ontwerp, voorstel of samenvatting direct toetsen bij betrokkenen.

Voorbeeldvragen

Herkent u zich in deze uitwerking? Klopt dit volgens u? Hebben we iets gemist? Is dit voorstel voor u begrijpelijk? Is uw input goed verwerkt? Wat klopt er volgens u nog niet? Welke aanvulling of correctie wilt u meegeven?

In sleutel 4 kies je de gespreksvorm die het beste past bij jouw vraagstuk. Je gebruikt daarvoor de opbrengst uit eerdere sleutels: je participatievraag (sleutel 2), je publiek (sleutel 3a) en de rol van de afzender (sleutel 3b).

Het Toegangskwadrant helpt je om passende gespreksvormen te kiezen. Het bestaat uit twee assen: locatie (online of fysiek) en timing (synchroon of asynchroon). Samen vormen ze vier kwadranten met verschillende gespreksvormen.

Kies de vorm die het beste past bij jouw vraagstuk. Hoe meer kwadranten je combineert, hoe toegankelijker je participatie is. Meer inspiratie nodig? In onze digitale Participatiebox vind je 175 gespreksvormen.